Iş diyəsən yaşdı ...!

Iş diyəsən yaşdı ...!

Finlandiyadaykən, dünyanın 4 bucağından adamlarla tanışdım. Onlarla bir ara ethniclər, dillər , dil ayilələri və bunların bağlantısına görə danışığımız oldu. Nəysə sözüm o danışığı yazmaq deyil.
Dün language family diyə internetdə araştırırdım. Birdə google search də images ə vırdım bu qonuyla ilgili.
Gözlərim təpəmə çıxdı.!
Bir neçə ay öncə, Ankara universitəsində Türkology oxuyan bir öyrənciylə danışdığımda bir zadı dedi ki onda qulağıma çox yeni və ilginc gəldi.
Dedi ki bax Türk dilini, və Türkü İranda əzilməğini dünya gözləri görə görə səi çıxmamasının nədəni, mediyanın və gücün indo-europian lər əlində olmağa görədir. O dedi ki europiənlərin asiyada güclü bir toplumları yoxudu. Hindlilər ki heç nələri yoxdur və kötü durumdalar və düzəlişləri də fil oğlu fələy işidir. Bir qalır bu farslar ki özlərini olardan bilirlər. Və çox önəmli bir yerdədir. Ayrıca resourcları da var. Nəft kimin. əlləşdirib onların tarixini yalanlar yapışdıraraq güclü bir geçmiş dönəm yaratdılar, həm də beləsi asiyada özlərinə güc yaratmağa başladılar.
Bu arada doğaldır ki nlar yıxılmasın diyə heç bir zaman Türklərdən yana olmazlar.
Türklər arasında ki booşla, Altaic dillilər arasında belə bir birlik yoxdur ki bunun qarşısında bir birlərinin yanında durub ən azı özlərini əzdirmiyələr.
Elə güclü bir mediya ki dunyaya sarılıb. O zaman bu yoldaşın sözləri mənə ilginc ancaq maraqlı gəldi.
Sonralar getdikcə necə doğru olmasını anlamağa başladın.
Demişdim gözlərim təpəmə çıxdı. Indi deyim niyə.
O language family images də gördüğüm şəkillərin 100 də 90 ı indi-europian-in dillərinin ağacıydi. Və onun necə geniş bir alanda və çeşidli dillərdə olduğu görsədir. Hələ bir çoxu da bardıb o daha genişlədib başqa dil bölgələri də xırdaldıb. Elə doğaldıda.... Ölünü öz xoşuna qoysan, sıçar tabutu batırar. Onlarda bu yolda öz xoşlarına buraxılıblar , çapırlar atlarını. Bizdən də dinən yoxdu. Iran-o europian diyə bir dal da gördüm orda. Farsları dilini bu adla tanıtdırı. Armenian də o dillərin yanı lap belə irano europianə yaxın yazılır. kürdcə də irano-europian də yer alır.
Nəysə.
Bilmirəm bəlkə indi Türklər, (hələ Altaic bütünlüğünü demirəm) belə bir dil birliğindən, ürək birliğinə də çabalar var. Ancaq bu olsa da hələ çox mayıfdır.
Orta asiyada Rusyada bölünən Türk devlətlərin adamlarının ortaq dilləri öz dilimiz yox ki, ruscadır.
İran türkləri ki qalıbdar qəndildə. Kimsə də sahab çıxmır. Milləti də çoxu farslaşıb. Azı da çabalır bu batdaqdan çıxarda ancaq gücü o boyda deyil bu başarsa da bu tezlikdə başara.
Türkyə də ki indiki bu devləti heç vercinə degil bu zadlar. Yetiş Atatürk. Deyirəm nə yaxşı ki o çağda bu kişi çıxdı ortaya. Doğurdan kişi kimin bir kişiliği varıdı. Çox da bilincli və bu durumu o sezmişdi.
Bu Arada İsraili hamı söysə də mən alqışlıyıram,  ən azı bu dev indo-europian yelinin qabağında, qayatək durdu özünü qorudu heç ki azınlıq olmalarına baxmayaraq gücü də sözü onlarla bir gedir hələ arada qabağa da keçir!
ərəblər də nəft gücüylə də, bu ərəb birliğinə önəm vermələrinə görə də özlərini ayaqda saxlaya biliblər.
Bu arada yetim qalan elə bizlər olduq.
Bizim o taydan Japonlardan tutub, bu biri tayda Finlilərimizə gən bir tərpəniş yoxdur. Hələ bu iki başda güclü Altaic qollarımızdilar. Ortada Türkyə və yeni ayrılmış türk ülkələr də var. Görəsən biz nə zaman google də language family axtaranda bir o boyda Altaic dillər ağacı görəcəyik ki indi-europianlər var!?
Nəysə, görünür İran Türkləri pis yanlızdılar bu savaşda. Nəyuxarıdakı ülkələrdən bir çırağ yanandı nə də Türkyədən. Iş diyəsən yaşdı....

Tanrıdan umut kəsilməz


Oxu bil
http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=family
Altaic Languages
http://au.encarta.msn.com/encyclopedia_761563293/Altaic_Languages.html

Encyclopedia Article
Find in this article | View printer-friendly page | E-mail
Multimedia

Altaic Languages, family of 65 languages spoken by about 167 million people in around 23 different countries, in a vast area of Eurasia extending from Turkey in the west to the Sea of Okhotsk in the east. It consists of three main subfamilies or groups: Turkic (by far the largest), Mongolic, and Tungus.
Foremost among the Turkic languages is Turkish or Osmanli (Turkey, the Balkans) spoken by about 50 million people in Turkey and surrounding areas. Other Turkic languages include Azerbaijani (Azerbaijan and north-western Iran), Kazakh, Uzbek, Turkmen, and Kyrgyz (Kyrgyzstan), Tatar (Turkey, the Balkans, the former USSR, and China), Uighur (Sinkiang-Uighur Autonomous Region, China), and Yakut (mainly north-eastern Siberia). The Mongolic languages include Buriat (Mongolia, China, Russia), Kalmyk-Oirat (chiefly the Kalmykia autonomous region), and the most widely spoken of the group, Mongolian (Mongolia, Russia, China). Among the Tungus group, Manchu (Dongbei in China) had the greatest number of speakers and was formerly a lingua franca between China and the outside world for over 200 years, but is today practically extinct. Other languages of this group include Evenki (China and the former USSR), and Even (Russia, near the Sea of Okhotsk). The first Altaic linguistic records date from the 8th century ad and there is evidence that a variety of writing systems were used, the first being that of the Turkic peoples.
Altaic languages are generally characterized by an agglutinative type of suffixation, and by vowel harmony (that is, only vowels of the same colouring can occur in the same word); the vowels of the suffixes are altered so that they agree with the colour of the root vowel. Altaic languages lack grammatical gender, articles, and prepositions. They have a rich variety of vowels, but a relatively meagre selection of consonants. Many of these features are shared by Japanese and Korean, which, for this reason among others, are believed by many linguists to be distantly related to the Altaic family. However, the exact origins of these two languages remain unknown. Some scholars group the Altaic languages together with the Uralic languages in a larger Ural-Altaic grouping; recent researchers, however, increasingly believe that too little evidence exists to support such a grouping.
Certain Altaic-speaking peoples are important historically, for example, the nomadic Huns and Mongols, who invaded Europe between the 4th and 13th centuries ad, and the Manchus of the Qing dynasty who ruled China from 1644 to 1912. Turkish has been written with various scripts since the 8th century; the Mongolian script was in use by the 12th century.
Since World War I there have been significant changes in the Altaic languages, brought about primarily by the need for modernization to accommodate political changes and increasing literacy. These changes have been particularly notable in Turkey where an essentially new literary language has been developed, based on the existing national language.
Selected statistical data from Ethnologue: Languages of the World, SIL International.
Altaic
Altaic (66)
         Mongolian (14)
                    Eastern (13)
                             Dagur (1)
                                    Daur  [dta] (China)
                             Mongour (5)
                                     Kangjia  [kxs] (China)
                                     Tu  [mjg] (China)
                                      Bonan  [peh] (China)
                                      Dongxiang  [sce] (China)
                                      Yugur, East  [yuy] (China)
                             Oirat-Khalkha (7)
                                       Khalkha-Buriat (5)
                                       Oirat-Kalmyk-Darkhat (2)
                      Western (1)
                             Mogholi  [mhj] (Afghanistan)
         Tungus (12)
                      Northern (4)
                              Even (1)
                                    Even  [eve] (Russia (Asia))
                              Evenki (2)
                                         Evenki  [evn] (China)
                                        Oroqen  [orh] (China)
                              Negidal (1)
                                         Negidal  [neg] (Russia (Asia))
                      Southern (8)
                              Southeast (5)
                                         Nanaj (3)
                                         Udihe (2)
                                Southwest (3)
                                         Jurchen  [juc] (China)
                                         Manchu  [mnc] (China)
                                         Xibe  [sjo] (China)
        Turkic (40)
                 Bolgar (1)
                         Chuvash  [chv] (Russia (Europe))
                 Eastern (7)
                         Ainu  [aib] (China)
                         Chagatai  [chg] (Turkmenistan)
                         Ili Turki  [ili] (China)
                         Uyghur  [uig] (China)
                         Uzbek, Northern  [uzn] (Uzbekistan)
                         Uzbek, Southern  [uzs] (Afghanistan)
                         Yugur, West  [ybe] (China)
                  Northern (8)
                         Altai, Southern  [alt] (Russia (Asia))
                         Altai, Northern  [atv] (Russia (Asia))
                         Shor  [cjs] (Russia (Asia))
                         Dolgan  [dlg] (Russia (Asia))
                         Karagas  [kim] (Russia (Asia))
                         Khakas  [kjh] (Russia (Asia))
                         Yakut  [sah] (Russia (Asia))
                         Tuvin  [tyv] (Russia (Asia))
                  Southern (12)
                          Azerbaijani (5)
                                   Azerbaijani, South  [azb] (Iran)
                                   Azerbaijani, North  [azj] (Azerbaijan)
                                   Khalaj, Turkic  [klj] (Iran)
                                   Qashqa'i  [qxq] (Iran)
                                   Salchuq  [slq] (Iran)
                                   Crimean Turkish  [crh] (Uzbekistan)
                                   Salar  [slr] (China)
                            Turkish (4)
                                    Balkan Gagauz Turkish  [bgx] (Turkey (Europe))
                                    Gagauz  [gag] (Moldova)
                                    Khorasani Turkish  [kmz] (Iran)
                                    Turkish  [tur] (Turkey (Asia))
                             Turkmenian (1)
                                     Turkmen  [tuk] (Turkmenistan)
               Urum  [uum] (Georgia)
               Western (11)
                          Aralo-Caspian (4)
                                     Karakalpak  [kaa] (Uzbekistan)
                                     Kazakh  [kaz] (Kazakhstan)
                                     Kirghiz  [kir] (Kyrgyzstan)
                                     Nogai  [nog] (Russia (Europe))
                          Ponto-Caspian (4)
                                      Judeo-Crimean Tatar  [jct] (Uzbekistan)
                                       Karaim  [kdr] (Lithuania)
                                       Karachay-Balkar  [krc] (Russia (Europe))
                                       Kumyk  [kum] (Russia (Europe))
                           Uralian (3)
                                       Bashkir  [bak] (Russia (Europe))
                                       Chulym  [clw] (Russia (Asia))
                                        Tatar  [tat] (Russia (Europe))


""" mən rəsimləri qoyuram ancaq heç bir yerdə o boyda ki indo-europian i detaylı Dil-ağacını çəkiblər bizimkinə yoxdur. """"